Năm cái thế này tôi gặp đi gặp lại ở gần như mọi doanh nghiệp ngồi xuống với tôi. Không phải bệnh — là thế trận bày sai. Bệnh thì phải chữa; thế bày sai thì chỉ cần bày lại.
Đọc hết trang này anh sẽ nhận ra mình đang đứng ở thế nào. Nhưng nhận ra bằng mắt thường thì hay nhầm — bài soi 15 câu chấm điểm cả năm thế cùng lúc và chỉ ra cái nào đang hỏng nặng nhất.
① Thế chủ tướng ôm giáo
Nghĩa là: việc gì cũng phải qua tay anh mới xong.
Dấu hiệu: anh tắt điện thoại ba ngày là về phải xử lý bù cả tuần. Phần lớn thời gian trong ngày anh dành để duyệt và trả lời nội bộ, chứ không phải nghĩ hướng đi.
Vì sao tốn tiền: doanh nghiệp chạy được là nhờ anh có mặt — nghĩa là nó chưa phải một cỗ máy, nó là cái bóng của anh. Anh không mở rộng được quá sức chịu đựng của chính mình.
Nước đi đầu tiên: ghi lại mọi việc phải qua tay anh trong 7 ngày. Chỉ ghi, chưa sửa gì. Hết tuần anh sẽ thấy 80% việc rơi vào 3–4 loại lặp lại.
② Thế nuôi quân thừa
Nghĩa là: đang trả lương cho những việc máy làm được.
Dấu hiệu: có người trong đội mà phần lớn thời gian là nhập liệu, sao chép, làm báo cáo, trả lời những câu hỏi giống hệt nhau.
Vì sao tốn tiền: đây không phải lỗi của nhân sự — họ đang bị giao việc sai. Tiền lương chảy vào phần việc không sinh ra thứ chỉ con người mới làm được.
Nước đi đầu tiên: liệt kê những việc lặp lại hơn 3 lần mỗi tuần, ghi kèm thời gian mỗi lần. Chọn việc tốn giờ nhất nhưng ít rủi ro nhất, giao cho máy trước. Một việc thôi.
③ Thế không có binh thư
Nghĩa là: cách làm nằm trong đầu người — người đi là mất.
Dấu hiệu: người mới vào mất hai ba tháng mới làm được gần bằng người cũ, và phải có người cũ kèm liên tục.
Vì sao tốn tiền: đây là thế nguy hiểm nhất vì nó không đau ngay. Nó chỉ đau đúng một ngày — ngày người giỏi nghỉ. Và cái ngày đó không nằm trong kế hoạch của anh.
Nước đi đầu tiên: chọn 3 việc mà nếu người phụ trách nghỉ thì đau nhất. Bảo người làm giỏi nhất vừa làm vừa nói, quay màn hình lại. Đừng bắt họ ngồi viết.
👉 Đọc bài đầy đủ về thế trận này
④ Thế thành thủng
Nghĩa là: khách vào rồi rơi, không ai theo.
Dấu hiệu: anh không trả lời ngay được tháng vừa rồi bao nhiêu người hỏi mua và bao nhiêu người mua thật. Khách để lại thông tin xong thì gọi được vài hôm rồi thôi.
Vì sao tốn tiền: tiền anh bỏ ra để khách biết đến mình đang chảy qua kẽ tay. Vá thành trước rồi hãy bơm thêm khách vào — đổ nước vào thùng thủng là phí.
Nước đi đầu tiên: lấy danh sách khách hỏi trong 30 ngày qua, đánh dấu ai đã được liên lạc lại, ai chưa. Con số này thường làm chủ doanh nghiệp giật mình.
⑤ Thế đánh trong sương mù
Nghĩa là: quyết định bằng cảm tính, không biết đồng nào sinh đồng nào.
Dấu hiệu: cần biết tháng này lãi hay lỗ thì phải chờ kế toán vài ngày. Không biết kênh nào đang sinh ra doanh thu nào.
Vì sao tốn tiền: mọi quyết định đều là cược. Đôi khi thắng, nhưng không lặp lại được vì không biết vì sao thắng.
Nước đi đầu tiên: chọn đúng 5 con số — khách hỏi, khách mua, doanh thu, chi phí bán hàng, tiền còn lại. Đặt cả 5 vào một chỗ, cập nhật mỗi tuần. Nhiều hơn 5 là không ai nhìn.
Năm cái thế này gỡ ở đâu
Anh đang hỏng nặng nhất ở thế nào?
Nhìn bằng mắt thường thì hay nhầm — và sửa nhầm chỗ là tốn công vô ích.
15 câu, 7 phút, chấm điểm cả năm thế cùng lúc.